Samen Dichten

Een speelse poëtische groepsactiviteit speciaal bedoeld om mensen die leven met gevorderde dementie te activeren en te verbinden.

Wat is Samen Dichten?

Bij Samen Dichten komen deelnemers samen in terugkerende sessies van een uur. We lezen ritmische gedichten voor en zeggen de tekst vervolgens samen na. Daarnaast maken we van de poëzie een fysieke sensatie door mee te klappen of te tikken of gebaren te maken. Als het gedicht bekend is, associëren we met elkaar op de woorden en het ritme. Met de inbreng van de deelnemers ontstaat er zo nieuwe geïmproviseerde poëzie. Getrainde vrijwilligers begeleiden de activiteit.

Zelfs als een bewoner lijkt te slapen, krijgt iemand toch mee wat we doen. Het doet wat met het brein. En uiteindelijk krijg je een gebaar of een glimlach. Je ziet mensen genieten.

Angelique Boelhouwer
Coach Welzijn Huize Buitenveldert (afdeling psychogeriatrie)

Vanuit troostrijke literatuur mogen er nieuwe dingen ontstaan. Nieuwe woorden, nieuwe zinnen, nieuwe ideeën. Samen dichtend komen er nieuwe geluiden vanuit het hart.

Loes Raymakers
Vrijwilliger bij Samen Dichten

Bij Samen Dichten zitten we gezamenlijk in een creatief proces, en iedereen doet mee op eigen wijze, met eigen inbreng. Het meest bijzonder vind ik het plezier en de humor die ontstaat; bij de bewoners, en vooral ook bij mezelf!

Anna de Jong
vrijwilliger bij Samen Dichten

Deelnemers deden enthousiast mee en straalden van vrolijkheid!
Een deelnemer ging af en toe mee rijmen; een ander maakte spontaan gebaren bij het gedicht ‘Polonaise’. Het positieve effect bij mensen met geheugenproblemen heeft me positief verrast!

Anna de Jong
Vrijwilliger bij Samen Dichten

Hele gesprekken lukken vaak niet meer, maar Samen Dichten prikkelt.
Door luisteren, nazeggen en kleine bewegingen zie je toch reacties bij onze bewoners: een gebaar, een paar woorden, een glimlach. Zelfs wie stil lijkt, doet mee. Je ziet het: het doet iets met mensen.

Angelique Boelhouwer
Coach Welzijn Huize Buitenveldert (afdeling psychogeriatrie)

Voor wie is Samen Dichten?

Samen Dichten is bedoeld voor zorginstellingen die behoefte hebben aan een terugkerende zingevende activiteit voor bewoners die leven met een gevorderde dementie. Samen Dichten past goed bij mensen die gebaat zijn bij rust, herhaling, voorspelbaarheid en een zacht, uitnodigend tempo.

De activiteit wordt begeleid door getrainde vrijwilligers. Interesse? We zoeken nog creatievelingen. Lees hieronder meer.

Achtergrond Samen Dichten

Samen Dichten is geïnspireerd op het Amerikaanse Alzheimer Poetry Project. We werken samen met hoogleraar Aagje Swinnen (Universiteit Maastricht). De methodiek richt zich op mensen bij wie verbale expressie beperkt is. Samen Dichten sluit daarop aan: het biedt structuur, herhaling én speelsheid, prikkelt op sensorisch en emotioneel niveau en creëert ruimte voor betrokkenheid zonder prestatiedruk. Er ontstaat een veilige, lichte sfeer waarin deelnemers kunnen reageren op hun eigen manier. De speelsheid binnen Samen Dichten is geen kinderlijk spel, maar een benadering om nieuwe routes naar contact mogelijk te maken.
Beginnende dementie en samenlezen: onderzoek door Aagje Swinnen
Door poëzie op te zeggen en te maken, betreed je een wereld waarin vrije interpretatie de norm is. Bijzondere associaties zijn welkom. De verschillen tussen deelnemers met dementie en mantelzorgers vervagen.
Aagje van Swinnen
professor Aging Studies
Universiteit Maastricht

Samen Dichten op jullie locatie?

In 2026 kunnen dagopvanglocaties of woonzorgcentra kosteloos deelnemen. Twee getrainde vrijwilligers komen in elk geval zes keer (in een periode van 6–12 weken) bij jullie op locatie de activiteit uitvoeren. Zij nemen zelf alle benodigde materialen mee.

Wat vragen we van jullie?

  • Commitment om de activiteit in elk geval 6x aan te bieden bij jullie op locatie
  • Mee werven van vrijwilligers (indien nodig)
  • Zorgen dat er per keer 8 tot 15 deelnemers meedoen
  • Een geschikte ruimte waar de activiteit kan plaatsvinden
  • Koffie, thee en iets lekkers voor of na afloop van de activiteit
  • Betrokkenheid van een welzijnsmedewerker of activiteitenbegeleider die tijdens de activiteit aanwezig is
  • Deelname aan een evaluatiegesprek

Interesse? Meer weten?
Neem dan contact op met Akke Visser via akke@desamenleesclub.nl

Deelnemen kan vanaf juni of september 2026. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan deze pilot.

Veel gestelde vragen

De activiteit sluit aan bij hoe deze doelgroep vaak nog reageert: via ritme, mimiek, klank en kleine momenten van herkenning. Er is geen druk maar juist openheid voor dat wat er is.

We lezen ritmische gedichten voor, laten deelnemers nazeggen, klappen of tikken mee en werken met gebaren. Zo ontstaat een gezamenlijke, speelse poëtische ervaring. Met de inbreng van de deelnemers ontstaat er zo nieuwe geïmproviseerde poëzie.

Het doel is contact, prikkeling en plezier. De activiteit biedt rust, structuur en ruimte voor eigen beleving, en helpt om op een andere manier verbinding te maken.

Op dit moment is Samen Dichten een pilotproject en zijn er geen kosten voor deelnemende locaties. Na afloop van de pilot (eind 2026) zullen we het aanbieden middels een abonnement.

Een geschikte ruimte, 8 tot 15 deelnemers per keer, aanwezigheid van een welzijnsmedewerker, koffie/thee, en betrokkenheid bij de uitvoering en evaluatie. Daarnaast is een open houding naar speels werken met taal belangrijk.

Meld je organisatie aan
voor de pilot